Rytualna funkcja orgii

Rytualna funkcja orgii

Mircea Eliade
Chwile kryzysu kosmicznego i wzbogacenia są szczególną okazją do rozpętania orgii

 

orgia

Najczęściej zdarza się, że orgia jest odpowiednikiem hierogamii. Związkowi boskiej pary odpowiada na ziemi nieograniczone rozpasanie erotyczne. Oprócz młodych par, które odtwarzały hierogamię w bruzdach na roli, należało również wzmocnić do najwyższych granic aktywność sił całej społeczności. Kiedy Oraoni obchodzą w maju zaślubiny boga słońca z boginią ziemią, kapłan spółkuje publicznie ze swą małżonką, po czym następuje orgia nie do opisania. Na niektórych wyspach znajdujących się na zachód od Nowej Gwinei i na północ od Australii (Leti, Sarmata itd.) podobne orgie są praktykowane na początku pory deszczowej. Ludzie usiłują jak najlepiej naśladować bogów, zwłaszcza jeśli od tego naśladownictwa zależy dobrobyt całego świata, a przede wszystkim losy życia roślinnego i zwierzęcego. Nadużycia spełniają tu ściśle określoną i zbawienną rolę w sakralnym porządku rzeczy (ekonomii sacrum). W ten sposób pękają bariery między ludźmi, społecznościami, przyrodą i bogami, w ten sposób ułatwia się krążenie sił, życia i zarodków z jednej płaszczyzny do drugiej, z jednej sfery rzeczywistości do wszystkich pozostałych. To, co było pozbawione treści, obecnie się nasyca; to, co było fragmentaryczne, scala się w jedno; to, co było odosobnione, stapia się we wnętrzu powszechnej macierzy. Orgia pozwala na wymianę energii żywotnej i sakralnej. Chwile kryzysu kosmicznego i wzbogacenia są szczególną okazją do rozpętania orgii. W niektórych okolicach kobiety biegają nago po polach podczas suszy, aby pobudzić męskość nieba i wywołać deszcz. W innych znów rejonach święci się małżeństwa lub narodzenie bliźniąt w obrzędach orgiastycznych. Zdarza się to na przykład u Bagandów w Afryce lub mieszkańców archipelagu Fidżi. Jasny jest sens orgii w związku z dramatem roślinności, a zwłaszcza w ramach obrzędów agrarnych. Chodzi tu o ożywienie ziemi, podniecenie nieba, aby hierogamia kosmiczna — deszcz — spełniła się w najlepszych warunkach dla wzrostu zboża, dla lepszego owocowania drzew, dla wzmożenia płodności kobiet, rozmnożenia zwierząt oraz dlatego, aby umarli mogli swą pustkę nasycić życiodajną siłą.
Kanowie z Brazylii pobudzają siłę rozrodczą ziemi, zwierząt i ludzi za pomocą tańca fallicznego, który naśladuje akt płciowy. Po tańcu następuje zbiorowa orgia. Ślady symboliki fallicznej można odnaleźć nawet w niektórych ceremoniach europejskich: nieraz przedstawia się „starca" w kształcie fallusa i nazywa się ostatni snopek „ladacznicą" lub też kukłe przyprawia się głowę czarną z czerwonymi wargami, które pierwotnie stanowiły magiczny symbol sromu kobiecego. Trzeba by również wspomnieć o ekscesach, jakie zdarzały się w czasie pewnych archaicznych uroczystości wegetacji, na przykład w czasie Floraliów u Rzymian (27 kwietnia), kiedy po ulicach defilowały pochody nagich młodzieńców, lub w czasie Luperkaliów, kiedy młodzieńcy dotykali kobiet, aby uczynić je płodnymi, lub w czasie święta Holi, tej głównej indyjskiej uroczystości wegetacji, kiedy wszystko było dozwolone.
Jeszcze do niedawna Holi zachowywało cechy zbiorowej orgii, rozpasanej i podniecającej do najwyższego stopnia, dla zapewnienia maksymalnego rozwoju sił rozrodczych i twórczych całej przyrody. Nie ma tam już żadnych granic przyzwoitości, chodzi tu bowiem o coś o wiele ważniejszego niż uszanowanie kanonów i zwyczajów: chodzi o zapewnienie ciągłości życia. Zwarte grupy mężczyzn i dzieci krążą po uliczkach, śpiewając, krzycząc, posypując się proszkiem z holi i polewając wodą zabarwioną na czerwono, gdyż kolor czerwony jest kolorem życia i płci. Tradycja nakazuje, aby kobiety, które się spotyka na ulicy lub zauważy za firankami okien, obrzucać nieprzyzwoitymi słowami lub obelgami. Wartość magiczna tych nieprzyzwoitych obelg jest powszechnie znana, a nawet doceniana w najbardziej rozwiniętych kultach (por. na przykład Tesmoforie ateńskie itd.) Hindusi pozwalają sobie również na dużą swobodę seksualną podczas świąt Bali, w czasie których jest dozwolona wszelka miłość oprócz kazirodztwa. Hosowie w północno-zachodnich Indiach praktykują straszne orgie podczas żniw, usprawiedliwiając te ekscesy zwyrodniałymi popędami mężczyzn i kobiet, które należy zaspokoić, aby zapewnić równowagę społeczeństwa. Rozpasanie seksualne, jakie zwykle miewało miejsce w Europie Środkowej i Północnej w czasie żniw, było przedmiotem wielu anatem ze strony soborów i synodów, jak na przykład soboru w Auxerre w 590 roku, i potępiane przez wielu pisarzy średniowiecznych, chociaż przetrwało ono w niektórych okolicach aż po dzień dzisiejszy.

 

Źródło: „Traktat o historii Religii”, Mircea Eliade, Wydawnictwo RK, Warszawa, 2000

 


ANUTTARA > PL > Teksty > Rytualna funkcja orgii >
Share: Facebook Google Twitter
Shortlink: https://www.anuttara.net/link/370425 sLink
[imsp]